Glossarium mediae et infimae latinitatis. T8 / conditum a C. Du Fresne, domino Du Cange, auctum a monachis ordinis sancti Benedicti [DD. Toustain, Le Pelletier, Dantine et Carpentier] ; cum supplementis integris D. P. Carpenterii, Adelungii, aliorum suisque digessit G. A. L. Henschel,...

The text below has been produced using a process called optical character recognition (O.C.R.). Since it is an automatic process, it is subject to errors you might find in this page.

The recognition rate for this document is 81.65 %.

TEM TEM TEM

vm

Marchionis Moraviœ ann. 1235. ap
Waddingum Ctt~ omnibus oppeMdtfj
protts, pascuis, s agris, 7'emj
et omtt!6M< /t[ perttMcHtus. l
Tempe sumitur pro pascuis in montit:
convallibus. Vide Alpes.

c 2. TEMPE, Pubes. Formul. MSS.
Cod. reg. 7657. fol. 40. \o Ex ?t':t
!Ctt&MS tttCtKS talis pO'CMSSUS, vulneral
extitit quatuor ictibus, uno videlicet st~
Tempe seu pinchiliclhittm prope tM~tttM
de sfoco, etc. Neque alia notione ae~
pienda videtur vox Gallica Temple,
Lit. remiss, ann. 1395. ex Reg. 1
Chartoph. reg. ch.319:Le sMpp!{
«M petit coustel et en /e)'i ledit ~Ybt'tcet s
la Temple dit ventre «tt cop tant seu
o)e)t<. dont six jours opt'ëx )MO)'< s'ott f
s«)/. rewpM vero, dicitur de Morbo p<
cino, in Stat. ann. 1424. ex Reg. 173 (
118 TtMM on ne pottt't'a eM la ville d'
t')'eM.E vendre c/taM de porc J'g)MpM,
oint ne porc qui soit M0t de pouss
d'M!H)e''s.

TEMPELLUM, diminut. a 7'e')!p!M
aedicuia sacra. Georg. Cruger. tom.
Aug. pag. 523. col. 2 Circa GicztMtt
t tMCtgMtttH ptSOttttMt ?'smpe! de
!atM!H ue)' m ovile Aa'e(tct.
TEMPERACULUM, Temperamentu
Potus copMtn ad sitis y'en M:t)
j.<)'c[ft. in Actis sancti Procopii, tom.
Ju!ii pag. 141.

1 TEMPERACULA. FERRT, apud Apul.
Floridis, Gallis nostris Tre~pM, quib
nempe mixturis ferrum induratur Vi
T~tnpefCH'e 1.

ITEMPERAMENTUM.Temperatio, Gs
J~M~e Andr Floriac. in Vtta M
S. Gauzlini Bituric. Archiepisc. lib.
Indeque ccBmett tmpgt'ctt eott~et, un
paries totius templi Ctt!): rempefft~e~
cottC)eo:t.

TEMPERAMENTUM MENSURARUi
Illarum adaequatio. Charta Guill. épi:
Cenoman. ex Tabul. Major. Monast
lta quod ipsi nec OtCttt'H ËOt'MM f!t
/t6t&e)'e~< nec sccnyMineM, nec t'ftp
Mu!:erts, nec ronpo'ctmeMtMM me~st:)
t'MiK~ nec C[!tMc! aliquid J'ttt'tS.

TEMPERANTES, Qui cœlibem vit!
affectabant, Graicis 'EYxp!XT~u6;)~o!,
adnotat Gothofredus ad legem ~0. tit.
hb. 16. Codicis Theod. Iidem sunt q
supra CoMttKOttM.

TEMPERANTI~E LIBELLUS, Idem, q
Libellus p de quo in voce
~Hxs. Epistola Synodica concilii T
cassini ann. 867 CoMt;ocau:< ad se gt«
dctt)! Episcopos, et eorum usus cottstho,
et ipse oppro&t'mM vel pet'tctthto: t)t)t)
netts de impetitis vel «Mpetettf~s decht
t'e(, et Sacerdotalis dignitas insultaliond
sec) c!et;t«!t'et, ~t&eHt rf)Hpe)'c
j'ua: decreta Leonis PP. sicut tu
cctuttus moeutt'e potuefitttt, dictavit.
propria manu stibscripsit.

1. TEMPERARE, Diluere, Gallice T'-e
pe)'. Lex Longob. lib. 1. tit. 3. §
[~ Roth. 139.] Si ~Mts H&e)' homo c
mulier ~'enettMM re'~per g{ fuM
&t&(!nd[ dare voluerit, etc. Potion,
uene/tcaM reM!pefftt'e, in Synodica Epi
Concilii Dusiacensis II. Concil. Cop
niacense cap. 33. de Clericis J~efte s
MnttHt Tcmpef'eMf, nec ad &t6e)tt que
piam en;et Synodos Nemaus. an
1284 Vtttton sibi reMpet'eMt, et bene
se habeant. Regula Trinitari
rum cap. 3 VtMUMt s:tmeMdu))t a /ra<
bus taliter 7'eMpefettt)', ut sobrie su
valeat. Gtossœ Lat. Gr. [retMpot'attOK.]
-xpetTov, (TUYxexspottjit~o~. [Rursus Te
perfttUMt, xp5j~a, xexpû([te~o~ E'~xpKT

Aaoe oossas Grœc. Lat.j Vide ftsteM-
perat'e, et reMpefoctttttm.

Alias Tempt'ef, pro Macerare. Bes-
tiar. MS. ubi de Magnete

Mais chil qui dëpecuier la veulent,

0 maus de fer brisier la seulent,

Quant en sanc de bouc est Temprée,

En itel guisse est e~runee.

H)nc, ut videtur, ïV~pot)', qua voce
intelligo Disculum, in quo condtmenta
reponuntur ad intingendos cibos, Gall.
rfempef. Froissart. in vot. 4. cap.2:
avoit quatre pots d'or, six rt'ewpotrs
d'or et six plats d'or.

2. TEMPERARE, Scatpere. T'emperat,-)-
?~t xa).'x(to- in Gloss. Lat. Gr. [et Grœc.
Lat.1

3. TEMPERARE, Mature ire, [rem sa-
pienter disponere.] In Statutis Leprosa-
riœ S. JuUani in Anglia, in Additam. ad
Matth. Paris pag. !(?. habetur caput,
de Rofis T Mox sequitur
M ad horas Canoni-
cas audiendas ornnes sM)'g etc. Mox
Illud Mt sic Tempera~uf, ut nulli sit
otte)'otM)H sed ad atstc[)):ett otMttttttH
tn/tfn]0)'K)M, ut MM!!t possit se excusare,
Mt!<: graviori infirmitate fuerit détenus.
Nescio an alia notione usurpet lib. 1.
Sacrament. Eccl. Romanae cap. 43 Et
sic retHpet'eMf, ut in TWtt!(a MM~efo
Lt fiant. Vide Rot'otogiMm et ï~Ht-
peftM~.

TEMPERIUS pro TeMptM' eut op-
ponitur So'tus. Gloss. Gr. Lat. rempo-
t'tttS, E'/MpOTSpO' ï'e))!pOrKt, TtpOTXX'.pf);.
Ruricius Epist. 33. tom. 5. Antiq. Lect.
Canisii: Moneo ut c)'as quod erit
gt«t)-< feria, .Bfttta~ Te)Kpe)'tMs
Mtt/t:~yMit!is oceM)')'as. Flodoardus lib. 1.
Hist. Rem. cap. 7 Ad cujus ee~&)'t/
u;gt!:cs /a<)'es Tewpet'ms exurgentes.
Utuntur S. Benedictus in Regula cap.
11. 48. Magisterin Regula cap. 36. et 50.
Guillelmus in Vita S. Bernardi lib. 1.
cap. 5. Historia'Trans)at. S. Sebastiani
n.70. Rupertus de Divin. OfHc. lib. 10.
cap. 26. Glaber Rodulphus lib. 5. cap. 1.
Liber usuum Cisterciensis Ord. cap. 68.
etc. Apud quos interdum rempo'uts
reperitur qua usus voce Ovidius 14.
Metamorph.

Modo surgit eoo

Temporius cîcto, modo serius ineidtt undis.

OolumeHa lib. 9. cap. 4 Ante o'epusen-
{tt'H gctHtMœ c:&t spe T'et?tpo<'tMs ad offici-
MOMt t'étant. Ordo Romanus Colligite
vos TftHpoftMs ad Ecclesiam !Ha)n. Uti-
tur etiam Csesarius serm. 12. Betgse
nostri Tempre dicunt ita in Consuetud.
Hannoniensi cap. 68. Le Caton en Ro-
Mfttt

Si le compere û Tempre, u tard.

Vetus Poëta MS. de Vu!pe Coronato
Que nouvelles doivent venir

Temprement à court, etc.

TEMPES, Porticus, Gall. Gallerie.
Glossar. vet. ex Cod. reg. 7613: Tempes,
laubia vulqo t!tc!(tt)'.

~TEMPESTA, Italis, Grando. Chroni-
con Parmense ad ann. 1293. apud Mura-
tor. tom. 9. col. 825 ~aa;wt tempestas
fuit in episcopatu CfetMOtt~ et ita grossa
tet una & dte<~ feMpest~E pottc
ni. !!&)'«s. Contractus Monia]ium Arta-
cellae ann. 1403. e Schedis Praesidis de
Ma~M~tMs: ~psœ dotKtttœ teneanttir, vi-
delicet de sfttet-t-ft, coissone, Tempesta et
de omnibus casibus ~«t'a couMMU.
Tempestas, praceHa~ Gall. ?'e)npe
orage, ouragan; Tenrpiest, eadem notio-
ne, in Charta Margar. comit. ann. 1274.

in Chartu). 1. Fland. ex Cam. Comput.
Insu), ch. 263 Nous leur devons t'espOM-
dre de / feu, de ten fluct, de
Aernuit l'empiest, et de AemxHe tCiere.
Cottfretempeste~ in Lit. ann. 1360. apud
Marten. tom. 1. Ampl. Collect. cot. 1478
i,es~i Mt et sire de Poyane fu-
rent destourbez sur leur passage de la
mer par Contretempeste de t'eut. Tem-
peste vero, pro Temps, saison, a Lat.
Tempestas, legitur in Chron. S. Dion.
tom. 7. Collect. Histor. Franc. pag. 132
En cele Tempeste ~wd''eM< li Normant la
seconde fois jusques à Paris, etc. ?'em-
pott-e, Eodem sensu, in iisd. Ohron. ibid.
tom. 3. pag. 157 En ce reMpotre régnoit
li oMpefe~'es Theodosies.

TEMPESTARE Vea" molestare,
molestar, P)'ou. Glossar. Provinc. Lat.
ex Cod. reg. 7657. TeMpe~are Italis, et
nostris Estre tempesté Tempestate,
grandine et imbre vastari. Charta ann.
1334. in Reg. 70. Chartoph. reg. ch. 280:
Pour cause de quatre de leur sotlflisans
maisons, qui ont ettë toutes Tempestées
en blez et en tous grainz. Lit. l'emtss.
ann. 1482. in Reg. 208. ch. 201 Les Aft-
&) de la pftft-ftsse de JSoMsse furent
tellement 6ct! et ï'e)t)pesfez de OMrftt~e
de temps, etc. Hinc Tempeste dicitur is,
qui animo perturbatns, sui compos non
est, in aliis Lit. ann. 137o. ex Reg. 107.
ch. 84 Icellui Jeltan fust tellement es-
tMeM:, esc/tcttt/~M et Tempestez, etc. Italis,
Te))tpes eodem significatu.

TEMPESTARII, TEMpESTUARii, in Ca-
pitulari Aquisgran. ann. 789. cap. 93. in
Capitul. 1. incerti anni. cap. 40. lib. I.
Capittit. cap. 63. et apud Cathwolphum
in Epistola ad Carolum. Qui tempestales
et alia nta!e~et(t faciunt, in Capitul. 2.
ann. 805. cap. 35. qui ')oo~MXTXi, in Sy-
nodo Truiiana can. 61. ~'m:sso!'es te'M-
pestatum in Pœnitentiaii Theodori cap.
33. apud Spelm. tom. 1. Conc. Angl. seu
MnKtssores, ut habet Cumeanus Abbas
lib. deMensura.Pœnitentiarum cap. 7.
TempesfafMtM imm:sso)'es, qui quibusdam
tttcc[M grandines in vineas mes-
sesque wtttere pe)'/t!&ett in Lege Wi-
sig. lib. 6. tit. 1. 3. Capitularia Ludo-
vici II. Addit. 2. cap. 18. de Mateficis
Ferunt, suis Wft~e/tctn aërs posse coMtMf-
bare, et g)'6wdt)tesuH)))!ttere. Anianus ad
leg. 3. Cod. Th. de MafeSc. (9, 16.) Afct-
!e/;et, vel tncftKtatore~, vel t))!tMtssofes
tempestatum, vel qui per invocationem
da'moMttm mentes hominum tt
genere poMa' puniantur. Seneca lib. 4.
Natur. Quaest. Rudis adAuc atttt~Mttas
credebat et attrahi ~n&t'es caMft6Hs. et
repelli. Ventis magos imperare, tem-
pestates sedare, grandines et imbres
ciere, testantur passim Poëtae. Tibull.
lib. 1

Quum libet, ha!c tristi depellit nubila cae)o,

Quam hbet, œstivo convocat orbe n~cs.

Ovidius lib. 1. Amor. El. 8

Cum voluit, toto ~omerantur nubila cœ!o,

Cunt otuit, puro futget m orbe dies.

Lucanus lib. 6

Legi non paruit a*ther

Torpuit et pra'ceps audito carmine mundus.

Mox:

Mirator non ire potum nunc omnia complent
ImbrihMS, et calido producunt nabda Fhœbo,

Et tonat ignare cfBimn Jove.

Empedocles apud Laërtium pag. 329
0TiTS!< B* o~êpoto xE).ottV9!i xe
t [otu)(!M"<

*A~9p<~Tto~,6T~Et! B' E~ a[S~{M)[o 9epstou
P~'J~TX S~BpSo9pE![Tt!f, Tôt 0' Èv 9EpS[
[ot~TjTOf~TCf.

'7

Source: gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France, département Littérature et art, 4-X-206(8,T-Z)

Search in All Gallica

Search in Books

Search in Manuscripts

Search in Maps

Search in Images

Search in Periodicals

Search in Sound recordings

Search in Scores

Advanced search

Glossarium mediae et infimae latinitatis. T8 / conditum a C. Du ...

Full record

Download

Report an anomaly

Commander

Send by e-mail

Search module

Search results

Search this document

Share

Add to your collection

Most popular documents

Recent additions

The latest blog posts

Adopt a book