TAL
TAL
TAL
Alanus Charterius au débat des deux for-
tunes d'Amour:
Si recorde sa leçons en son lit
Très ententiz
Et d'en sça\oir du tout Entalentez.
Huicce voci opponitur alia Mal talent,
mala voluntas. Guillelmus Guiart
A grans de la Mlle saillent
Haulalentis, et presque guerre
Vont les fouriers S. Lojs querre.
Alibi
Courrouciez et Mautalentis..
Matth. Villaneus lib. 10. c. 9: Pieno di
Maltalento. Delalenté de voler, de falcone
qui volare renuit, in lib. de Falconaria,
Jani de Franckieres c. 7. Ab eOcXeotr,
vocis etymon accersit Budœus, quod vi-
deo probari viris doctis. Mihi vero ori-
gines linguarum vulgarium, a Graeca
lingua petitae, minus arrident.
SSP* Atalenter non semel etiam usur-
parunt nostri pro Gratum habere, pla-
cere, velle, etc. Le Roman de Rou MS.:
Rou oi la parole, mout lui Atalenla,
Par conseil de ses bonis les trieuves asseura.
Le Roman d'Athis M8.:
Mesçnié out belle et riche et gente,
Qui à bien faire s'Atalenle.
Et infra
Moult m'Atalente et plaist leur estre.
Glossar. Provins. Lat. ex Cod. reg.
7657 Talent Prov. desideratio. Hine
Ratalenter, Gratum se exhibere, apud
Guignevil. in Peregr. hum. gener. MS.
ubi de Concupiscentia
Quant je vuel, je fai le plaisant,
Gracieuse et lialalentant.
[es Vide Raynouard. Glossar. Provinc.
tom. 5. pag. 296. voce Talen.]
1 TALERUS, TALLERUS, Monetœ spe-
cies apud Germanos, de qua jam dictum
est in Dalerus. Melchioris de Redern
Epistola ad Archiducem Austriae de Ob-
sidione Varadin. ann. 1589. apud Lude-
̃vyig. tom. 6. Reliq. MSS. pag. 328: Bis
virtutis et mentes laudis ergo centum Ta-
leros donavi. Rursum occurrit pag. 329.
Ungarici Talleri, apud Carolum Carafam
in Commentariis de Germania sacra
restaurata.
1 TALETA, Exactio, Gall. Taille. Vide
Tallia 8.
1 TALGATUS, Talgata braca, Cui as-
sutae perse, ni fallor. Charta ann. 855.
in Append. MarcseHisp. col. 788 Dono.
bracas Talgatas xxxm. et satulares pa-
riha xv.
Acad. Hisp. in Diction. Talega, Man-
tica, manticœ repositum, et Talego, Sac-
cus.
TALGIATA. Sanutus lib. 1. part. 1. c.
1 Tempore vero mensis Oclobris et circa,
flumen illud abundat in tantum, quod
ipsse speciarim et mercimonia a Babylo-
nia per diclum nttmen intrant, per quam-
dam Talgiatam longam, et per ducenta
miliaria, quse sunt a Babylonia usque in
Alexandriam deferuntur. [Canalem in-
telligo. Vide Taleata 2. Tajamenlum et
Tajata.]
f 1. TALHA, Idem quod Tala 1. Vasta-
tio, damnum. Statuta Castri de Jeguno
ann. 1291. MSS.: Facientes Talham et
gast solvant esmendam.
2. TALHA, Idem quod Pondus in mo-
netis. Lit. remiss. ann. 1389. in Reg. 145.
Chartoph. reg. ch. 32: Alii duodecitn de-
narii albi ejusdem legis et melioris Talhee
reponerentur. Ubi in aliis Chartis de
re monetaria habetur, Ponderis. Vide
Tallia 5.
1 TALHABILIS, Gall. Taillable. Vide
Tallia 8.
TALHADORIUM, Orbiculus mensarius,
super quo edendi cibi discinduntur, no-
stris olim Tailloir. Occurrit apud Bran-
daonum in Monarch. Lusitana 5. pag.
304. tom. ïaXtovpjov dicitur in Hist. Conc.
Florent. sect. 6. cap. 2. [Vide Talierium
et Tajore] l
TALHARE, Singulatim distrahere,
Gall. Vendre en détail. Charta ann. 1307.
in Reg. 42. Chartoph. reg. cl). 44 Con-
cedimus quod si in alio loco dicti castri
carnes venderentur ad tallium per diclos
macellarios Pronntlimus vendere et
Talhare infra dictas domos seu macellum
bonas carnes, sanas, vendibiles, et legales.
Occurrit rursum in Charta ann. 1310.
ex Reg. 49. ch. 80. Vide infra Tallium 4.
TALHENDARIUS, [Talhia, Talhata.]
Vide in Tallia 7.
«TALHUM. DE TALHO, Gall. de Taille,
Csesim, Ital. di Taglio. Formula; MSS.
ex Cod. reg. 7657. fol. 35. v° Uiiwn ma-
gnum cutellum evaginavit repente, et.
tam de Talho quam de stoco ictus quam-
plures contra eum lansando. percusbit.
Vide supra Taillium et mox Talium 2.
T 1. TALIA, Stria in vestimentis, seu
rugae pars eminens ac protuberans in
longum deducta ad instar talix seu ta-
lex, quae proprie significat arboris ra-
mum ex utraque parte œqu aliter praeci-
sum, seu brevem baculum utrimque pa-
ritercrassum, quem etiam Grseci ayj.ôtx'i,
vel vocant. Tertullianus de Pallio
c. 5: Nec artificem necesse est, qui pridie
rugas (pallii) ab exordio formet, et inde
deducat in Talias. Vide IIofmannum.
1 3. TALIA, Silva cœdua, Gall. Bois
taillis. Charta ann. 1234. e Chartulario
Monasterii Baugeseii Quod si Talia in
diclo nemore fuerit, et animalia Abbatis
et Conventus ibi fuerint inventa, etc.Vide
Tailla
1 3. TALIA, Tessera, etc. Vide Talea
T 4. TALIA, TALEA, TALLIA, Italis Ta-
glia, Pars illa quae aliquem spectat v.
g. Certus militum numerus qui aquovis
fœderatorum exigitur, Gall. Contingent.
Chron. Veron. ad ann. 1332. apud Mu-
rator. tom. 8. col. 6J8 Domini Lombar-
disB requisiti sunt ad ligam cum Floren-
tinis et Rege Roberto contra Regem Bohe-
mix, quse liga Veronse per sindicos et
ambasciatores Regis Roherti et Florenti-
norum facta est circa finem Martii, posita
Talea inter ipsos de tribus millibus equi-
tum et duorum millium peditum. Memo-
riale Potestatum Regiens. ad ann. 1279.
eod. tom. col. 1145: Certa quantitas mi-
litum et peditum de civitate Reginorum
cum tota montanea et cum certa Talia
militum et peditum de Bononia et de
Parma, et cum balesleriis, iverunt cir-
cumquaque obsiderunt Besumanluam,
etc. Chronicon Parm. ad ann. 1282. tom.
9. col. 797- Et inter eos ordinatum fuit,
quod Talia militum eorum continuo staret
Cremonœ. Et col. 826: Item eodern anno
(1294.) dictus dominus Potestas cum M.
de populo et aliis de Tallia depulatis,
armaïa manu cucurrit, etc. Vide Taxa
Gentium in Taxa 1.
1 5. TALIA, Exactio, impositio; Talia-
bilis, Obnoxius tributo. Vide in Tallia 8.
1 TALIADA, Pra3Statio.Vide in Tallia 8.
TALIARE, Scindere, exscindere, Gallice
Tailler, couper. Leges Alvredi cap. 13:
Si quis nemus alicujus sine licentia com-
burat, vel Taliet, persolvat omne grossum
lignum cum 5. solidis. [Charta ann. 1044.
apud Murator. delle Antic. Estensi pag.
184 Ut nullus qttilibet homo ipsam sil-
vam. Taliare vel capellare audeat. Ta-
liavit radtces, in Actis S. Francas n. 32.
tom. 3. April. pag. 389: Taliando et cu-
sendo, in Statutis Placentiae fol. 80. v°.
ubi de Sartoribus. Vmversa extra muros
Taliaverunt, prostraverunt et diruerunt,
Petro Azario de Bello Canepiciano ad
ann. 1339. tom. 16. Muratoru col. 431.1
Vide Tala 1. et Talare.
ÎSEF* Hinc ducenda est vox Entazllie-
res, quam pro Sculptore usurpat le Ro-
man de la Rose MS.:
Pjmalion ans Entaillicres,
Portralans en fus et en pierres.
| TALIATA. Formula vetus apud Mu-
rator. tom. 1. part. 2. pag. 83. col. 1 Si
charta manifestât, quod missus vel tutor
comparasset vel de infante, fiât Taliata.
Hoc est, si bene opinor, tale seu id fiat,
quod in Charta faciendum esse decla-
ratur.
T TALIATGIUM, Idem quod Tallia G.
Vide in hac voce. Literae Johannis Au-
xitan. Archieplscopi ann. 1401 Vinum
recollectum extra consulatum et Taliat-
gium.
f TALIAT0R, Sartor, Gall. Tailleur.
Epitaphium ann. 1419. tom. 1. SS. Apri-
lis pag. 806 Hoc opus fecit fieri ars Ta
liatorum veslium et niponorum. Vide in
Taliare.
<' TALIATURA. Vide in Talea 1. Glos-
sar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 76Ô7
Talhadura, Prov. cissura, fissura. Talli,
Prov. acies, cisus, cisura. Talhar, Prov.
ampulare, findere.
1 TALIATUS, Csesus, scissus, divisus,
Ital. Taglialo, Gall. Taillé, coupe. Chron.
Modoetiense apud Murator. tom. 12.
col. 1159: Fuerunt in civitate sua capti,
mortui et Taliati tali modo, quorl nef as
est dicere. Rursum occurrit col. 1184.
Vide Taliare.
1 TALIBUS, pro Talmud. Vide in hac
voce.
] TALIERIUM, Escalis orbiculus qui-
vis, sed proprie ligneus, Ital. Tagltere,
Gall. Tranchoir. Annales Mediolan. ad
ann. 1389. apud Murator. tom. 16. col.
812 Salinum unum deauratum cum pe-
dibus III. Aliud salinum deauratum. Trt-
lieria XXIV. alba argenti mezanelta si-
gnata in fundo de capite S. Ambrosii.
Talieria xxiv. quadra deaurata. Talieria
xxiv. rotunda deaurata. Vide Talhado-
rium Pt Taiderius.
1 TALIERUS, Species artocreatis, Gal-
lis Paté, ni fallor, eadem rjuae Italis Ta-
gliarelli, vel Tagliarini. Chronicon Ber-
gom. ad ann. 1386. apud Murator. tom.
16. col. 855 Fecerunt fieri plusquam c.
tortas ac Talieros artibasalorum seu ca-
zonzellorum et venerunt ballantes in ci-
vitatern Bergonzi tres et tres, et dabant
cuique volentibus comedere de dictls lor-
tis et cazonzellis.
1 TALIMPULUM, f. Tantillum, aliquan-
tum. Canones Hibern. apud Marten.
tom. 4. Anecd. col. 7: Tribus annis pœni-
teat. horti oleribus, ovis pattcis, Britan-
niœ formello utatur. tenuclsa vero vel
balthutse lactis sextario Rotnano sitis
gratta et aqux Talimpulo, si operarius
est. Et col. 10 Soloque pane et aqua et
sale et lequminis Talimpulo telatur.
1 TALIMUS, pro Talmud. Vide in hac
voce.
TALIO, [apud Isidorum lib. 5. Orig.
cap. ult. est simïlitudo vindictse, ut tali-
ter quis patiatur, ut fecit; hoc enim et
lege et natura institutum, ut Isedentem
similis vindicta sequatur; inde et illud
Source: gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France, département Littérature et art, 4-X-206(8,T-Z)